اهل بیت علیهم السلام به ما از این مرگهای وسیع با تعبیر « موت ذریع » که پیش از ظهور به وقوع می پیوندد خبر داده اند!
و وظیفه را مشخص نموده اند و آن حفظ خویشتن برای خروج قائم آل محمد عجل الله فرجه است!
ابو خالد کابلی از امام باقر علیه السلام نقل میکند که حضرت وقتی از قیام خراسانی صحبت میکند چنین می گوید :
كَأَنِّي بِقَوْمٍ قَدْ خَرَجُوا بِالْمَشْرِقِ يَطْلُبُونَ الْحَقَّ فَلَا يُعْطُونَهُ ، ثُمَّ يَطْلُبُونَهُ فَلَا يُعْطُونَهُ ، فَإِذَا رَأَوْا ذلِكَ وَضَعُوا سُيُوفَهُمْ عَلَى عَوَاتِقِهِمْ فَيُعْطُونَ مَا سَأَلُوهُ فَلَا يَقْبِلُونَهُ حَتَّى يَقُومُوا وَلَا يَدْفَعُونَهَا إِلَّا إِلَى صَاحِبِكُمْ قَتُلَاهُمْ شُهَداء أَمَا إِنِّي لَوْ أَدْرَكْتُ ذَلِكَ لَاسْتَبْقَيْتُ نَفْسِي لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ "
گویا می نگرم به گروهی که در مشرق خروج نموده اند ، حق را می طلبند ولی به ایشان داده نمیشود ، سپس دوباره حق را می طلبند ولی به ایشان داده نمیشود ، وقتی اینها این حالت را می بینند شمشیرهایشان را بر سر شانه می گیرند کنایه از اینکه نبرد مسلحانه میکنند پس به خاطر قیام مسلحانه حق به ایشان داده میشود ولی دیگر آن را از غاصبان نمی پذیرند!
تا اینکه قیام نموده و نتیجه کار خویش را جز به صاحب شما ( منظور امام زمان عجل الله فرجه است ) نمی دهند! کشته شدگان ایشان شهید هستند!
اما اگر من امام باقر آن دوران را درک کردم جان خویش را برای امام زمان نگه میداشتم!
پیشوای ششمین شیعیان آقا امام صادق علیه السلام به عمر بن ابان که در آن زمان جوان بود فرمودند :
يا مَعْشَرَ الْاَحْدَاث
اي جوانان!
اِتَّقُوا اللهَ وَلا تَأتُوا الرُّؤَساء
تقوا پیشه کنید و به سراغ رئیسان و رهبران نروید
دَعُوهُم حَتَّى يَصيرُوا أَذناباً
رهایشان کنید تا بی طرفدار شده و در نتیجه خودشان دنباله رو گردند
لا تَتَّخِذُوا الرِّجالَ وَلائِجَ مِنْ دُونِ اللهِ
این رجال که از خدا جدایند را محل اعتماد و اعتبار و رازدار خود مگیرید!
اَنا وَاللهِ خَيرٌ لَكُم مِنهُم
من امام معصوم برای شما از ایشان بهتر هستم
ثُمَّ ضَرَبَ بِيَدِهِ إِلى صَدرِه
سپس با دست مبارک به سینه شریفشان ضربه زدند تا بر این امر تاکید بیشتری داشته باشند!
ابتلائات آخر الزمان :
أَخَذْنَا أَهْلَهَا بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ (اعراف/94)
ساكنانش (شهرها وآبادی های انسانی) را به سختى و بيمارى گرفتار كرديم ، باشد كه تضرع كنند
برای نجات از این گرفتاری های اخیر و رهایی از مشکلاتی که دامن گیرمان شده است چه باید بکنیم؟!
مرحوم کلینی قدس سره در کافی شریف نقل میکند از امام صادق علیه السلام که رسول مکرم صلی الله علیه وآله وسلم فرمودند :
الدُّعَاءُ سِلَاحُ الْمُؤْمِنِ وعَمُودُ الدِّينِ ونُورُ السَّمَاوَاتِ والأَرْضِ
دعا سلاح مومن و ستون دین و نور آسمانها و زمین است!
ایشان با سند گذشته نقل میکنند که اميرالمؤمنين عليه السلام فرمودند :
الدُّعَاءُ مَفَاتِيحُ النَّجَاحِ
دعاء كليدهاى نجات
ومَقَالِيدُ الْفَلَاحِ
وگنجينه هاى رستگاري است
وخَيْرُ الدُّعَاءِ مَا صَدَرَ عَنْ صَدْرٍ نَقِيٍّ وقَلْبٍ تَقِيٍّ
وبهترين دعاء آن دعائي است كه از سينه ی پاك و دلى پرهيزكار برآيد
وفِي الْمُنَاجَاةِ سَبَبُ النَّجَاةِ
و وسيلهء نجات در مناجات است
وبِالإِخْلَاصِ يَكُونُ الْخَلَاصُ
ورهایی از مشکلات با اخلاص به دست آيد
فَإِذَا اشْتَدَّ الْفَزَعُ فَإِلَى اللَّه الْمَفْزَعُ
وچون فزع وبی تابى سخت شود مفزع وپناه گاه خدا است.
الدُّعَاءُ يَرُدُّ الْقَضَاءَ بَعْدَ مَا أُبْرِمَ إِبْرَاماً
دعا قضاء مبرم شده ( محکم شده ) را برگرداند
فَأَكْثِرْ مِنَ الدُّعَاءِ
پس بسيار دعا كن
فَإِنَّه مِفْتَاحُ كُلِّ رَحْمَةٍ ونَجَاحُ كُلِّ حَاجَةٍ
كه آن كليد هر رحمت وپيروزى در هر حاجت است
ولَا يُنَالُ مَا عِنْدَ اللَّه عَزَّ وجَلَّ إِلَّا بِالدُّعَاءِ
وبه آنچه نزد خداى عز وجل است نتوان رسيد جز به وسيله ی دعا
عَلَيْكَ بِالدُّعَاءِ فَإِنَّه شِفَاءٌ مِنْ كُلِّ دَاءٍ
بر تو باد به دعاء زيرا آن درمان هر دردى است.
مرحوم کلینی با سند صحیح از امام رضا علیه السلام نقی میکند که فرمودند :
دَعْوَةُ الْعَبْدِ سِرّاً دَعْوَةً وَاحِدَةً تَعْدِلُ سَبْعِينَ دَعْوَةً عَلَانِيَةً
دعاى بنده در پنهانى يك دعايش برابر با هفتاد دعاى آشكار است .
در چه زمان ها و مکان ها دعایمان قبول میشود؟!
پاسخ :
از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمودند :
يُسْتَجَابُ الدُّعَاءُ فِي أَرْبَعَةِ مَوَاطِنَ
دعا در چهار جا به اجابت می رسد
فِي الْوَتْرِ
در نماز وتر
وبَعْدَ الْفَجْرِ
وبعد از اذان سپيده دم
وبَعْدَ الظُّهْرِ
وبعد از اذان ظهر
وبَعْدَ الْمَغْرِبِ
وبعد از اذان مغرب .
در روایتی دیگر از حضرت امام صادق علیه السلام نقل شده است که درباره مکان های استجابت دعا فرمودند :
اطْلُبُوا الدُّعَاءَ فِي أَرْبَعِ سَاعَاتٍ
دعا را در چهار هنگام بخوانيد :
عِنْدَ هُبُوبِ الرِّيَاحِ
هنگام وزيدن بادها
وزَوَالِ الأَفْيَاءِ
وگاه برطرف شدن سايه ها (يعنى هنگام ظهر)
ونُزُولِ الْقَطْرِ
ونزد ریزش باران
وأَوَّلِ قَطْرَةٍ مِنْ دَمِ الْقَتِيلِ الْمُؤْمِنِ
وهنگام ريخته شدن اولين قطره خون مؤمن
فَإِنَّ أَبْوَابَ السَّمَاءِ تُفَتَّحُ عِنْدَ هَذِه الأَشْيَاءِ.
زيرا در اين چيزها درهاى آسمان باز شود.
مرحوم کلینی قدس سره نقل میکند از امام باقر علیه السلام که فرمودند :
إِنَّ اللَّه عَزَّ وجَلَّ يُحِبُّ مِنْ عِبَادِه الْمُؤْمِنِينَ كُلَّ عَبْدٍ دَعَّاءٍ
خداى عز وجل از ميان بندگان مؤمنش آن بنده اى را دوست دارد كه بسيار دعا كند
فَعَلَيْكُمْ بِالدُّعَاءِ فِي السَّحَرِ إِلَى طُلُوعِ الشَّمْسِ
پس بر شما باد به دعا کردن از هنگام سحر تا طلوع آفتاب
َإِنَّهَا سَاعَةٌ تُفَتَّحُ فِيهَا أَبْوَابُ السَّمَاءِ وتُقَسَّمُ فِيهَا الأَرْزَاقُ وتُقْضَى فِيهَا الْحَوَائِجُ الْعِظَامُ
زيرا آن هنگامى است كه درهاى آسمان در آن هنگام باز گردد ، وروزي ها در آن تقسيم شود ، وحاجت هاى بزرگ برآورده شود .
عمر بن اذینه گوید از امام صادق علیه السلام شنیدم که فرمودند :
اِنَّ فِي اللَّيْلِ لَسَاعَةً مَا يُوَافِقُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ ثُمَّ يُصَلِّي ويَدْعُو اللَّه عَزَّ وجَلَّ فِيهَا إِلَّا اسْتَجَابَ لَه فِي كُلِّ لَيْلَةٍ
همانا در شب ساعتى است كه درك نكند آن را بنده مسلمانى كه در آن نماز گزارد وخداى عز وجل را در آن ساعت بخواند وبه درگاهش دعا كند جز اينكه اجابت شود و دعايش مستجاب گردد واين ساعت در هر شب هست
قُلْتُ أَصْلَحَكَ اللَّه وأَيُّ سَاعَةِ هِيَ مِنَ اللَّيْلِ
عرض كردم : خدايت خير دهد بفرمائيد آن چه ساعتى از شب است؟
قَالَ إِذَا مَضَى نِصْفُ اللَّيْلِ وهِيَ السُّدُسُ الأَوَّلُ مِنْ أَوَّلِ النِّصْفِ
فرمود : هنگامى كه نيمى از شب بگذرد ، شش يك از اول نيمهء شب.
در طول روز چه وقت خوب است دعا کنیم؟! آیا آداب خاصی دارد؟!
پاسخ :
صاحب کتاب شریف کافی از امام صادق علیه السلام نقل میکند :
كَانَ أَبِي إِذَا طَلَبَ الْحَاجَةَ طَلَبَهَا عِنْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ
پدرم امام باقر علیه السلام هر گاه حاجتى از خدا طلب ميكرد آن را هنگام ظهر طلب ميكرد
فَإِذَا أَرَادَ ذَلِكَ قَدَّمَ شَيْئاً فَتَصَدَّقَ بِه
وچون اراده ی دعا را ميكرد چيزى می آورد وصدقه مي داد
وشَمَّ شَيْئاً مِنْ طِيبٍ
ومقدار كمى عطر ميزد
ورَاحَ إِلَى الْمَسْجِدِ ودَعَا فِي حَاجَتِه بِمَا شَاءَ اللَّه
و به مسجد مي رفت وبراى حاجت خود دعا مي كرد بدان چه خدا ميخواست.
10- از کجا بفهمیم که دعاهایمان مورد استجابت واقع شده است؟!
پاسخ :
از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمودند :
إِذَا اقْشَعَرَّ جِلْدُكَ ودَمَعَتْ عَيْنَاكَ
هر گاه بدنت لرزيد و چشمت گريان شد
فَدُونَكَ دُونَكَ فَقَدْ قُصِدَ قَصْدُكَ
پس خود را باش ، خود را باش وبه وسيله دعا بگير از خداى سبحان آنچه خواهى ، كه به تو توجهى شده است.
دعای خود را باید چگونه آغار کنیم؟! در چه حالتی دعا کردن بهتر است؟!
پاسخ :
علی بن ابی حمزه گوید امام صادق علیه السلام به ابوبصیر فرمودند :
إِنْ خِفْتَ أَمْراً يَكُونُ أَوْ حَاجَةً تُرِيدُهَا
اگر از وقوع چيزى ترس داشتى يا حاجتى خواستى
فَابْدَأْ بِاللَّه ومَجِّدْه وأَثْنِ عَلَيْه كَمَا هُوَ أَهْلُه
به نام خدا دعا را آغاز كن ، واو را تمجيد كن وستايشش كن چنانچه شايسته ی آن است
وصَلِّ عَلَى النَّبِيِّ صلی الله علیه وآله وسلم وسَلْ حَاجَتَكَ
وبر پيغمبر صلی الله علیه وآله صلوات بفرست وحاجت خود را بخواه
وتَبَاكَ ولَوْ مِثْلَ رَأْسِ الذُّبَابِ
وخود را به گريه وادار كن اگر چه به اندازه ی سر مگسى باشد
همانا پدرم هميشه مي فرمود :
إِنَّ أَقْرَبَ مَا يَكُونُ الْعَبْدُ مِنَ الرَّبِّ عَزَّ وجَلَّ وهُوَ سَاجِدٌ بَاكٍ
نزديك ترين حالى كه بنده به پروردگار عزوجل دارد آن زمانى است كه در سجده باشد وگريان .
چرا با اینکه دعا میکنیم مستجاب نمیشود؟! آیا باید در استجابت دعا حمد ، شکر ، صلوات ، اقرار به گناهان و استغفار وجود داشته باشد؟!
پاسخ :
راوی به محضر امام صادق علیه السلام عرضه داشت :
دو آيه در كتاب خدا قرآن است كه آن دو را ميجويم ونمی يابم
فرمود : كدام است آن دو آيه؟
عرضه داشت گفتار خداى عز وجل : « ( ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ مرا بخوانيد تا براى شما اجابت كنم » ( سورهء مؤمن آيه 60 ) وما او را ميخوانيم واجابتى نمی بينيم؟
فرمود: آیا فکر میکنی كه خداوند خلاف وعده خود كرده؟!
عرض كردم : نه
فرمود پس اين به اجابت نرسيدن دعاها از چيست؟ عرض كردم : نمي دانم
فرمود : ولى من تو را آگاه كنم هر كه خداى عز وجل را در آنچه به او فرمان داده اطاعت كند سپس او را از جهت دعا بخواند او را اجابت كند
عرض كردم: جهت دعا چيست؟
فرمود : شروع ميكنى پس خدا را حمد وستايش كنى ، ونعمت هائى كه به تو داده است به زبان آرى ، وسپس او را شكر كنى ، سپس بر محمد صلی الله علیه وآله صلوات فرستى ، وسپس گناهان خود را ياد آور شوى وبدانها اعتراف كنى واز آنها به خدا پناه ببرى ، اين است جهت وراه دعا.
چگونه باید خدا را پیش از دعا تمجید نمود؟!
پاسخ :
مرحوم کلینی نقل کرده است از محمد بن مسلم که گويد : حضرت صادق عليه السلام فرمود :
همانا در كتاب امير المؤمنين عليه السّلام است كه ستايش پيش از درخواست است ، پس هر گاه خداى عزوجل را خواندى وبه درگاهش دعا كردى او را تمجيد كن ، عرض كردم: چگونه تمجيدش كنم؟ فرمود: ميگوئى:
يَا مَنْ هُوَ أَقْرَبُ إِلَيَّ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ يَا فَعَّالاً لِمَا يُرِيدُ يَا مَنْ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وقَلْبِه يَا مَنْ هُوَ بِالْمَنْظَرِ الأَعْلَى يَا مَنْ هُوَ لَيْسَ كَمِثْلِه شَيْءٌ
چگونه دعا کنیم که دعایمان به اجابت نزدیک تر شود؟!
پاسخ :
امام صادق علیه السلام فرمودند که رسول الله صلی الله علیه وآله وفرمودند :
إِذَا دَعَا أَحَدُكُمْ فَلْيَعُمَّ فَإِنَّه أَوْجَبُ لِلدُّعَاءِ
هر گاه يكى از شماها دعا كند پس عموميت دهد وهمه را دعا كند زيرا كه آن باجابت نزديكتر است.
آیا دست ها را در دعا بلند کردن و به سر وصورت کشیدن تاثیری دارد؟!
پاسخ :
امام صادق علیه السلام می فرمایند :
مَا أَبْرَزَ عَبْدٌ يَدَه إِلَى اللَّه الْعَزِيزِ الْجَبَّارِ إِلَّا اسْتَحْيَا اللَّه عَزَّ وجَلَّ أَنْ يَرُدَّهَا صِفْراً حَتَّى يَجْعَلَ فِيهَا مِنْ فَضْلِ رَحْمَتِه مَا يَشَاءُ فَإِذَا دَعَا أَحَدُكُمْ فَلَا يَرُدَّ يَدَه حَتَّى يَمْسَحَ عَلَى وَجْهِه ورَأْسِه
هيچ بنده اى دست به درگاه خداى عزيز جبار نگشايد جز اينكه خداى عز وجل شرم كند كه آن را تهى بازگرداند تا اينكه از فضل رحمت خود در آن بنهد ، پس هرگاه يكى از شماها دعا كرد دستش را برنگرداند تا آن را به سر و روى خود بكشد.